Günlük Fikirler Yazılar

Peygamber Efendimiz Namaz Kılarken Nasıl Niyet Ederdi? Felsefi Bir Bakış Düşünün bir an: Kendi hayatınızda bir amacınız olduğu zaman, o amaca yönelmek için öncelikle bir niyet yaparsınız. Ancak bu niyetin doğası nedir? Birçok filozof, niyetin sadece bir düşünce ya da planlama meselesi olmadığını, insanın varoluşunun derinliklerinde yatan bir kavrayış ve eyleme dönüşen bir güç olduğunu savunur. Peki, niyet ve eylem arasındaki bu ince çizgi, Peygamber Efendimizin namaz kılarken yaptığı niyetin felsefi bağlamında nasıl anlam kazanır? Bu yazıda, Peygamber Efendimizin namaz kılarken niyet etme biçimini, etik, epistemoloji ve ontoloji perspektiflerinden inceleyeceğiz. Her bir felsefi dalın, niyetin insan hayatındaki rolüne dair sunduğu…

Mantar Kaya Hangi Dış Kuvvet? Ekonomi Perspektifinden Bir Analiz Ekonomik sistemlerin temelinde, kıt kaynaklarla karşı karşıya kalırken yapmamız gereken seçimlerin oluşturduğu bir denge yatmaktadır. Her seçim, başka bir alternatifin reddedilmesini gerektirir ve her ekonomi, bu fırsat maliyetlerinin doğru bir şekilde yönetilmesine dayanır. Peki, mantar kaya hangi dış kuvvet olarak karşımıza çıkıyor? Bu soru, ilk bakışta doğa bilimlerine ait bir merak gibi gözükse de, aslında ekonomik teorilerle derinden bağlantılıdır. Hem mikroekonomik hem de makroekonomik düzeyde mantar kayanın meydana geldiği çevresel koşullar, ekonomik dinamiklerle şekillenir. Bu yazıda, mantar kaya fenomenini ekonomi perspektifinden, piyasa dinamikleri, bireysel karar mekanizmaları, kamu politikaları ve toplumsal refah…

Örf, Adet, Gelenek, Görenek, Töre: Bir Kayseri Hikâyesi Kayseri’nin o sıcak yaz akşamlarından birinde, bir akraba ziyaretine gitmek üzere hazırlık yapıyordum. Duvardaki eski fotoğraflar, annemin “bana eski zamanları hatırlatıyor” dediği o siyah beyaz kareler, hafızama kazınan bir diğer anıyı canlandırdı. O an, hepimizin hayatına etki eden bir kavramı düşündüm: Örf, adet, gelenek, görenek ve töre. Bizimle birlikte büyüyen, ama bazen gerçekten anlamadığımız ve bazen de içimizde çok derin duygular uyandıran bu kavramlar, Kayseri gibi bir şehirde ne kadar etkili olabilir ki? İşte o akşam, her şeyin içine daldığı o sahneyi hatırladım. Hani bazen, bir olay olur ve yıllarca düşündüğünüzde, o…

Eski Dilde “Testi” Ne Demek? Etik, Epistemoloji ve Ontolojik Bir İnceleme Giriş: Testi ve İnsanlık Hâli Üzerine Bir Düşünce Bir insan, bir öğreti ya da bir toplumun doğruluğunu anlamak için neler yapar? Doğruyu bulmak, ne kadar zorlayıcı bir süreçtir? İnsanlık tarihine bakıldığında, doğrulama süreci çoğu zaman semboller, ritüeller ve testler aracılığıyla yapılmıştır. Eski bir dilde “testi” kelimesi, bir anlam taşıyan bir nesne olmanın ötesine geçer. Bir yandan güvenilirliği ölçmek için kullanılan bir araçken, diğer yandan insanın kendi gerçekliğini, inançlarını ve varoluşunu sorgulayan bir felsefi sembol haline gelir. Felsefi düşünce, insanların bu tür “testler” aracılığıyla varlıklarını sorgulamalarına ve “doğru”yu belirlemelerine yardımcı…

Erzurum Kongresi Sonrası Ne Oldu? Giriş: Bir Anekdot ve Derin Bir Soru Bir sabah, tarihin bir dönüm noktasında yürüyen bir birey olarak, gözlerimizde yalnızca zamanın izleri değil, insanların verdiği kararların da izleri vardır. Tıpkı 1919 yılında Erzurum’da toplanan Kongre’de olduğu gibi. O anki kararlar, bugün bizleri etkileyen önemli bir toplumsal yapının temellerini atmış olabilir, ancak biz bugün bu adımları nasıl değerlendirmeliyiz? İnsanlık, hangi kararları doğru olarak kabul etmeli? Etik sorulara verdiğimiz cevaplar, dünya görüşümüzü şekillendirirken, bilgiye nasıl yaklaştığımız ve neyi gerçek kabul ettiğimiz de bu dünyayı anlamamızda ne denli önemli bir rol oynar? Erzurum Kongresi, sadece bir siyasi hareketin parçası…

C. difficile Gram Pozitif Mi? Sosyolojik Bir Yaklaşım Toplumların dokusunu incelediğimizde, genellikle insanların birbirleriyle olan ilişkilerini, kültürel normları, sınıf farklılıklarını ve güç dinamiklerini sorgularız. Ancak bazen, doğrudan gözlemlenemeyen bir şeyin toplumu nasıl etkilediğini anlamaya çalışmak, derin bir anlam kazanabilir. Mesela, “C. difficile gram pozitif mi?” sorusu ilk bakışta bir biyolojik soru gibi görünebilir. Ancak bu basit soru üzerinden, toplumların sağlık anlayışını, hastalıkların yayılmasını ve eşitsizlikleri nasıl şekillendirdiğini keşfetmek mümkün. İnsanların sağlıkla ilgili algıları ve deneyimleri, toplumsal yapılarla nasıl iç içe geçiyor? Bu yazıda, bu soruyu sadece biyolojik bir bakış açısıyla değil, sosyolojik bir perspektiften ele alarak toplumsal yapıları daha geniş…

Basmati Pirinç ve Edebiyatın Lezzetli Anlatıları: Yemek, Dil ve Kültür Yemek, insanlık tarihinin en temel ihtiyaçlarının ötesine geçerek, bir kültürün, bir halkın, bir dönemin ve bazen de bir bireyin kimliğini tanımlar. Tıpkı bir romanın her satırının, her kelimesinin bir anlam taşıması gibi, bir tabak yemek de içinde farklı anlamlar, duygular ve anılar barındırır. Basmati pirinç, bu anlamda sadece bir yemek malzemesi değil, bir kültürün, bir coğrafyanın ve bir tarihsel dönemin lezzetli bir yansımasıdır. Edebiyatın gücünü yansıtan bir metafor olarak basmati pirinç, tıpkı bir romanın akışı gibi, yemekteki yerini alır; içindeki taneler, bir bütün olarak bir anlatıyı oluşturur. Pirinç, binlerce yıl…

Geçmeyen Baş Ağrısı İçin Hangi Doktor? Ankara’da yaşamaya başlayalı birkaç yıl oldu. İş hayatına atıldığımda, o kadar çok şey öğrendim ki bazen tüm bu bilgileri kafamda düzenlemek için bile zamanım olmuyordu. Ama bir şey vardı ki, son zamanlarda beni en çok zorlayan şeylerden biriydi: geçmeyen baş ağrıları. Her sabah, işyerinde ya da bir arkadaşımın evinde, bir anda o keskin ağrıyı hissediyordum. Kafamda dönüp duran sorulardan biri de şuydu: Geçmeyen baş ağrısı için hangi doktor? Bir ekonomik veriyi analiz etmek kadar kolay değil bu iş, çünkü baş ağrısı bazen fiziksel bir şeyden, bazen de ruh halinden kaynaklanabiliyor. Hem ağrı nasıl geçer,…

“See Netflix’te Var mı?” Ekonomik Bir Soru Üzerine Derinlemesine Bir Analiz Her gün biraz daha fazla internet harcıyoruz, biraz daha fazla dijital içerik tüketiyoruz. Netflix gibi platformlar, bu tüketimin başını çekiyor. Ancak, “See Netflix’te var mı?” sorusu yalnızca bir film ya da diziye ulaşma arayışından ibaret değil. Bu, aslında kaynakların kıtlığı, tercihlerimizin sonuçları ve kararlarımızın ardındaki ekonomik mantık üzerine çok daha derin bir sorudur. Ekonomi, yalnızca üretim ve tüketimden ibaret değildir; aynı zamanda insanların karar verme süreçlerini, seçimlerin maliyetini ve kaynakların nasıl dağıldığını da anlamamız gereken bir alandır. Bu yazı, “See Netflix’te var mı?” sorusunu mikroekonomi, makroekonomi ve davranışsal ekonomi…

Kireçlenmeye İğne İyi Gelir Mi? Bir Genç Yetişkinin Umut Arayışı Kayseri’de sabahları soğuk, ama güneş doğarken şehir hala uyanmamış gibi oluyor. Havanın keskinliği, günün ilerleyen saatlerinde yumuşuyor ama o ilk soğuk hava, içimi titretiyor. 25 yaşımdayım ve bu sabah yine aynı şey oldu. Yataktan kalkıp ayaklarımı yere koyar koymaz, o rahatsız edici ağrıyı hissettim. Birkaç yıl önce başlamıştı; dizlerimdeki o ani sızlamalar, her adımda derinleşen ağrılar. Artık, 25 yaşımda, her gün bu acıyı hissediyorum. Birçok kişiye göre, belki çok genç olduğum için bu ağrılar göz ardı edilebilirdi. Ama ben, her adımda bu acıyı hissediyorum ve zaman zaman, “Kireçlenmeye iğne iyi…