Günlük Fikirler Yazılar

Arnavut Kaldırımının Altında: Bir Yolculuk, Bir Anlam Kayseri’nin sokaklarında dolaşırken, ayağımın altındaki taşların her biri farklı bir hikâye fısıldar gibi geliyor bana. Dün, uzun zamandır görmediğim bir arkadaşımla karşılaştım. Gülerek, eski günlerden bahsederken, bir anda gözlerim yere kaydı. Arnavut kaldırımı vardı orada, taşlar sırasıyla dizilmişti. O an, o taşların bana anlattığı şeyi düşündüm. “Arnavut kaldırımı sözlük anlamı nedir?” diye sordum bir anda kendime. Sadece taşların değil, o taşları geçmişin ve hatıraların taşıyor olduğunu hissettim. Hâlâ çok taze, çok canlı… Geçmişin İzinde: Kayseri’nin Sokaklarında Bir Anı Kayseri’de büyüdüm, taş sokaklar bizim şehrin simgelerindendir. Çocukken bu taşlar benim için sadece sokakları belirleyen…

Trendyol Express: Dağıtım ve Güç İlişkilerinin Siyasi Yansımaları Sosyal düzen ve güç ilişkileri, sadece devletin egemenliğiyle sınırlı kalmaz; aynı zamanda modern ekonomik sistemlerdeki büyük kurumların ve ticari faaliyetlerin nasıl şekillendiğiyle de doğrudan ilgilidir. Bir e-ticaret platformunun, yani Trendyol’un, günlük yaşamımıza etki eden lojistik çözümleri, aslında çok daha büyük bir sorunun parçasıdır: Güç ilişkileri, meşruiyet ve katılım. Birçok kişi için, Trendyol Express’in hangi saatlerde teslimat yaptığı, sadece günlük yaşamla ilgili bir küçük detay gibi görünse de, bu soru aslında bir toplumun işleyişi, ekonomik yapılar ve ideolojiler üzerine derinlemesine düşünmeyi gerektiren bir bağlamda ele alınabilir. Dağıtım saatlerinin bir anlamı var mıdır? Bir…

Maxqda Nedir ve Ne İşe Yarar? Veriyi Derinlemesine Anlamanın Gücü Bir sabah, masanızda uzunca bir rapor, okumanız gereken sayısız veri ve sürekli genişleyen bir araştırma notları yığını var. Günümüzde iş dünyasında, akademide, hatta sosyal araştırmalarda, veriyle başa çıkmak hiç de kolay bir iş değil. Hele ki bu veriler metin, anket cevapları veya açık uçlu görüşmeler şeklindeyse… Peki ya bunları nasıl düzenleyeceksiniz? Bütün bu karmaşayı bir düzene sokmak için ne gibi araçlara ihtiyacınız var? İşte bu noktada, Maxqda devreye giriyor. Maxqda, neredeyse 40 yılı aşkın süredir araştırmacıların, akademisyenlerin, veri analistlerinin ve sosyal bilimcilerin en büyük yardımcılarından biri haline gelmiş bir yazılım.…

Hayat, sınırsız kaynakların olmadığı, her seçim ve eylemin bir karşılık getirdiği bir düzende sürüyor. Bu kısıtlılık, insanların sürekli olarak “neye öncelik vermeliyim?” sorusunu sormalarına yol açar. İşte tam bu noktada, ekonomi devreye girer ve kararlarımızın sonuçlarını anlamamıza yardımcı olur. Ekonomiyi sadece piyasalar, istatistikler ve sayılarla değil, aynı zamanda her bir bireyin yaptığı seçimlerle şekillenen bir süreç olarak düşünmeliyiz. Peki, seçimler arasındaki dengeyi ne belirler? Hangi faktörler, bireylerin, şirketlerin ve devletlerin karar alma mekanizmalarını etkiler? İşte bu noktada “no sooner” gibi bir dil yapısının ekonomiye dair düşündürücü bir anlamı vardır. “No sooner” ifadesi, iki olayın arasındaki sıkı zamanlamayı ve birbirini izleyen…

Nikah İçin Sağlık Raporu Kaç Günde Çıkar? – Güç, İktidar ve Toplumsal Düzen Üzerine Bir Düşünce Bazen bir devletin, bireylerin özel yaşamına ne kadar müdahale edebileceği üzerine kafa yorarken, gündelik yaşamın en sıradan süreçlerinden birinin bile derin toplumsal ve siyasal boyutlar taşıdığını fark edersiniz. Bir çiftin evlenmek için sağlık raporu alması, çoğu zaman çok dikkate alınmaz bir gereklilik gibi görünür. Ancak bu raporun alınma süresi, iktidarın nasıl işlediği, devletin bireye karşı olan meşruiyet temelleri ve yurttaşlık ilişkileri hakkında derin sorular ortaya çıkarabilir. Sağlık raporu almak, evlenmek isteyen bir çiftin yaşadığı bir prosedürdür; fakat bu süreç, toplumsal normların, güç ilişkilerinin ve…

Kesir Çeşitleri Kaç Tanedir? Bir Felsefi Bakış İnsan, sayıların büyüsüne her zaman bir şekilde kapılmıştır. Bir sayının ardındaki anlam, bize yalnızca matematiksel değil, felsefi bir derinlik de sunar. Kesirler gibi bir görünüşte basit bir kavramın, varlık, bilgi ve etik üzerine derin sorular sormamıza neden olması, sayılarla olan ilişkimizi özel kılar. Bir kesir, her bir parçası bir bütünün parçası olan bir yapı gibi görünse de, aynı zamanda ayrım, birleştirme ve denge arasındaki ilişkiyi anlamamıza da yardımcı olabilir. Peki, kesir çeşitleri neyi ifade eder? Bir bütünün parçalara bölünmesi, yalnızca bir matematiksel işlem midir, yoksa derin bir felsefi soruyu mu gündeme getirir? Etik…

En İyi Kablosuz İnternet: Edebiyat Perspektifinden Bir Yorum Kelimeler, insan düşüncesinin yansımasıdır; onlar, bir toplumun ruhunu şekillendirir, zamanın derinliklerine ses verir. Edebiyat, sadece kelimelerin bir araya geldiği bir yapı değil, aynı zamanda anlamın, duygunun ve deneyimin dönüştürücü bir gücüdür. Tıpkı iyi bir edebi eser gibi, bir kablosuz internet bağlantısı da insan deneyimini dönüştüren, bizi dünyayla, birbirimizle ve kendimizle buluşturan bir araçtır. Bir metni okurken, tüm duygusal ve zihinsel potansiyelimizi harekete geçiren o ince bağlantıyı hissederiz; aynı şekilde, en iyi kablosuz internet bağlantısı da dijital dünyada var olma biçimimizi şekillendirir. Peki, “en iyi kablosuz internet” sorusunu edebi bir bakış açısıyla ele…

Realizmin Kurucusu Hangi Filozoftur? Realizm, 19. yüzyılın ortalarında ortaya çıkan ve özellikle edebiyat, sanat ve felsefe gibi alanlarda büyük etki yaratan bir akımdır. Gerçekliği olduğu gibi, sübjektiflikten uzak bir şekilde yansıtmayı amaçlayan realizmin kökenleri, farklı kültürlerde farklı biçimlerde şekillenmiş olsa da, bu akımın filozofik temelleri bir kişiyle doğrudan ilişkilidir: Auguste Comte. Ancak, realizmin felsefi kurucusu olmanın ötesinde, bu akım zamanla çok daha geniş bir yelpazeye yayılarak hem Batı’da hem de Türkiye’de farklı şekillerde hayat buldu. Hadi gelin, realizmin doğuşunu ve bu akımın bizlere nasıl aktarıldığını hem küresel hem de yerel açıdan ele alalım. Realizmin Felsefi Temelleri: Auguste Comte Peki, realizmin…

Mesnevi’de Ne Anlatılıyor? Sosyolojik Bir Bakış Toplumların yapıları, bireylerin hayatlarını derinden etkileyen ve şekillendiren güçlerdir. Bu yapılar, zaman zaman gözle görülmeyen, bazen de çok açık bir şekilde toplumsal normlar, güç ilişkileri ve kültürel pratikler tarafından şekillendirilir. Bireyler olarak bu yapılar içinde hareket ederken, zaman zaman kendimizi bir akışa kapılmış gibi hissedebiliriz. Ancak, geçmişin büyük düşünürlerinden biri olan Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî’nin Mesnevi adlı eserini okuduğumuzda, toplumsal ve bireysel yapılar üzerine derin düşüncelere dalarız. Mesnevi, sadece bireysel ruhsal yolculukları anlatmakla kalmaz; aynı zamanda toplumsal yapıları, güç dinamiklerini ve insan davranışlarını da inceleyen bir eser olarak karşımıza çıkar. Bugün, Mesnevi’yi sosyolojik bir bakış…

Geçmişi anlamak, bugünün sınırlarını görmek Geçmişe baktığımda şunu fark ediyorum: İnsan toplulukları ne kadar değişirse değişsin, “hak” ile “sorumluluk” arasındaki gerilim neredeyse hiç kaybolmuyor. Bir hakkın tanınması, aynı anda onun kötüye kullanılma ihtimalini de doğuruyor. Bu yüzden “Hakkın kötüye kullanılmasının yaptırımı nedir?” sorusu, yalnızca hukuk tekniğine ait bir mesele değil; tarihin, ahlâkın ve toplumsal deneyimin iç içe geçtiği uzun bir anlatının parçası. Bugünü yorumlamak için geçmişte bu soruya nasıl cevaplar verildiğine bakmak, bana her zaman öğretici gelmiştir. Kavramın kökeni: Hak, güç ve sınır fikri Antik dünyada hakların ahlâkî sınırları Antik Yunan ve Roma dünyasında “hak” (ius), bugünkü anlamıyla bireysel ve…